خانه مذهبی همه چیز درباره “مختارنامه” – از تولید تا پخش

همه چیز درباره “مختارنامه” – از تولید تا پخش

0 ثانیه خوانده شده
0
0
31
همه چیز درباره “مختارنامه” – از تولید تا پخش

همه چیز درباره “مختارنامه” – از تولید تا پخش

 

همه چیز درباره “مختارنامه” – از تولید تا پخش

اولین قسمت از مجموعه تلویزیونی “مختارنامه” در حالی جمعه – ۹ مهرماه – روی آنتن می‌رود که داوود میرباقری ۸ سال درگیر ساخت این سریال بوده است.

سریال “مختارنامه” از جمله آثار نمایشی فاخر و تاریخی تلویزیون است که به کارگردانی داوود میرباقری و تهیه کنندگی محمود فلاح ساخته شده است.

بنابراین گزارش، این سریال فروردین ماه سال ۱۳۸۳ در احمد آباد مستوفی کلید خورد و ساخت این مجموعه علاوه بر دکورهای این لوکیشن، در ورامین، آبادان، شاهرود و شهرک سینمایی دفاع مقدس با تصویر قریب به ۲۰۰ لوکیشن داخلی و خارجی، انجام شده است و در مساحتی بیش از ۲۴ هکتار دکورهای لازم برای به تصویر کشیدن صحنه‌های گوناگون آن ساخته و پرداخته شده است.

فیلمبرداری “مختارنامه” به طریقه ۳۵ میلیمتری، انجام شده و بناست تا در حدود ۴۰ قسمت ۴۵ دقیقه‌ای به زندگی پرفراز و نشیب و قیام حماسی و قهرمانانه مختار ابوعبید ثقفی ملقب به ابواسحاق بپردازد.

همه چیز درباره “مختارنامه” – از تولید تا پخش

* شروع حرکت از سال ۸۱
نگارش سریال مختارنامه به قلم حسن میرباقری و محمد بیرانوند و بازنویسی داوود میرباقری، از سال ۸۰ آغاز شد. پروژه در سال ۸۱ و ۸۲ در مرحله پیش تولید بود و در تاریخ ۲۳فروردین ۸۳ فیلمبرداری از شهر کاشان آغاز شد.

بخش‌هایی از دکور “مختارنامه” که وقایع و ماجراهای آن در ۱۲۲ لوکیشن داخلی و خارجی اتفاق افتاده، در زمینی به مساحت ۳۰ هکتار ساخته شد و شامل اجزای مختلف شهرهای کوفه و مکه و ساختمان کعبه بود.
این مجموعه از محصولات مرکز سیما فیلم است و شروع نگارش متن اولیه آن توسط حسن میرباقری و محمد بیرانوند با نظارت داوود میرباقری به عنوان نویسنده و کارگردان مجموعه، از فروردین سال ۸۱ شروع شد که در نهایت نگارش نهایی آن نیز در مهر سال۸۱ شکل گرفت. پس از آن از اسفند سال ۸۱ گروه وارد مرحله پیش تولید شد که ساخت دکورها از خردادماه سال۸۲ ، دوخت لباس‌ها از تیرماه سال۸۲ و آماده سازی لوازم صحنه از مرداد ۸۲ آغاز شد.

پس از آن نیز از شهریور همان سال بازیگران پروژه یک به یک انتخاب و به گروه ملحق شدند. در آذرماه سال ۸۲ نیز تست گریم بازیگران شروع شد که با فراهم شدن تدارکات اولیه کار و شروع فیلمبرداری در فروردین ۸۳، تدوین همزمان سریال نیز از خرداد همان سال توسط «مهدی حسینی‌وند» آغاز شد.

* ساخت دکور
برای ساخت مجموعه، دکورهای مربوط به شهر کوفه و بخش های مختلف آن، دکورهای شهر مدائن و محله های مختلف آن، دکورشهر مکه شامل بنای کعبه و بخش های مختلف آن و نیز دکور دهکده لفقا ساخته شد.
لوکیشن اصلی «مختارنامه» در احمدآباد مستوفی واقع در جنوب غربی اتوبان آزادگان تهران بود و دکورهای مختارنامه توسط «محسن شاه ابراهیمی» مدیر هنری و «جلیل فتوحی نیا» طراح صحنه و گروه ساخت و ساز، ساخته شد. اصلی ترین دکورهای مجموعه شهر کوفه، مکه و مدائن بود که در زمین های کشاورزی منطقه احمدآباد مستوفی بنا شد.

ساخت دکور و فیلم برداری به صورت هم زمان انجام می شد یعنی هم زمان با فیلم برداری در مکان دیگری دکور ساخته می شد. بخش های دیگری از مجموعه در شهرستان شاهرود و روستای طرود، حاشیه رودخانه اروند کنار در آبادان، شهرک سینمایی دفاع مقدس، ورامین و … مقابل دوربین رفت.

همه چیز درباره “مختارنامه” – از تولید تا پخش

* فریبرز عرب‌نیا ۶ سال در نقش مختار
در این سریال فریبرز عرب‌نیا در نقش مختار ظاهر شده و عباس اصانلو و امیررضا گیتی‌بان به عنوان بدل‌های او هستند. او ۶ سال برای ایفای این نقش زمان گذاشت و به فیلم یا سریال دیگری نپرداخت.
این سریال با حضور بیش از ۶۰ بازیگر اصلی، ۱۴۰ نفر بازیگر فرعی و بیش از ۱۵۰۰ نیروی انسانی که به عناوین مختلف درگیر کار بوده‌اند، ساخته شده است.
بازیگران این سریال و نقش‌هایشان عبارتند از:
فریبرز عرب نیا: نقش مختار ثقفی
امین زندگانی: نقش مسلم ابن عقیل
رضا رویگری: نقش کیان ایرانی
الهام حمیدی: نقش زن کیان ایرانی
عنایت شفیعی: نقش ابن کامل
ژاله علو: نقش مادر مختار
فریبا کوثری: نقش عمره همسر مختار
نسرین مقانلو: نقش همسر دیگر مختار
محمد فیلی: نقش شمر
رضا کیانیان: نقش حاکم مکه
محمدرضا شریفی نیا: نقش محمدبن حنفیه
حسن پورشیرازی: نقش بهرام رنگ رز
ویشکا آسایش: نقش جعده
داوود رشیدی: نقش حاکم کوفه
کریم اکبری مبارکه: نقش احمر بن شمیط
فرهاد اصلانی: نقش عبیدا…بن زیاد
انوشیروان ارجمند: نقش رفاعه بن شداد
جعفر دهقان: نقش مصعب ابن زبیر
بهرام شاه محمدلو و محمد صادقی در نقش حاکمان کوفه
پرویز پورحسینی در نقش میثم تمار

همه چیز درباره “مختارنامه” – از تولید تا پخش

ابراهیم آبادی، داوود آریا، روژان آریامنش، محمود اردلان، عباس امیری، رحمان باقریان، مریم بوبانی، اسماعیل پورستار، معصومه تقی پور، علی جاویدفر، محمود جعفری، صدرالدین حجازی، محمد رضا حق گو، میرصلاح حسینی، علیرضا خندان، اسماعیل خلج، حسین خانی بیک، مسعود خدابخشیان، ماه چهره خلیلی، آهو خردمند، حبیب دهقان نسب، نصرت دستمردی، بهزاد رحیم خانی، جواد زیتونی، فریدون سورانی، محمد علی سلیمان تاش، جمشید شاه محمدی، ولی ا… شیراندامی، مهرداد ضیایی، مصطفی کاری، احمد علامه دهر، حدیث فولادوند، شهره لرستانی، صالح میرزاآقایی، حمید مظفری، فرخ نعمتی، کاظم هژیرآزاد و اکبر زنجان پور از دیگر بازیگران این مجموعه تلویزیونی هستند.

* مختار در سه بخش
سریال “مختارنامه” سه بخش دارد که در بخش نخست جوانی زندگی مختارثقفی و در دو بخش دیگر میانسالی تا شهادت وی را به تصویر می‌کشد.

در مجموعه تلویزیونی “مختارنامه” محمدرضا ابراهیم سالکویه، علی اصغر آشوری، علی اکبر بلندی، علی ذبیحی، اکبر رحیمی، مصطفی رستمی ، محمدرضا راد،صفدر سیاهپوش ،حسن شاهرخی ، محمد حسین قشمی ، عباس مختاری ،فیض الله مهدی‌خانی، محمد صدیق مرادزاده، یوسف نوروزی، علی اکبر نیک‌روی، محمد نمازی و مرحوم رحیم سعادتی متین به عنوان یاران مختار ایفای نقش کرده‌اند.

عوامل پشت صحنه این سریال نیز عبارتند از:
نویسنده و کارگردان: داود میرباقری، تهیه‌کننده: محمود فلاح، نویسندگان اولیه: حسن میرباقری، محمد بیرانوند، مدیر فیلمبرداری: عظیم جوانر‌وح، تدوین‌گر: مهدی حسینی‌وند، چهره‌پردازی: عبدالله اسکندری، مسعود ولدبیگی، محقق تاریخ اسلام: حجت‌الاسلام‌رسول جعفریان، مدیر روابط عمومی: رضا استادی.

* یک بسکتبالیست مقابل دوربین مختارنامه
نقش‌هایی در مجموعه وجود داشت که فیزیک افراد خیلی مهم بود و در بخشی از داستان به فردی با قد و پاهای بلند نیاز داشت و متناسب با نقش در رشته‌های ورزشی، حامد حدادی در سریال، نقش یکی از اعضای سپاه ابن زبیر را بازی کرد.

* همکاری ۱۴۳۰نفر با این پروژه
۱۴۳۰ نفر با این پروژه هم‌کاری داشته‌اند. برخی نیروها از شهرها و مکان هایی که فیلم برداری صورت می‌گرفت، انتخاب می‌شدند.

همه چیز درباره “مختارنامه” – از تولید تا پخش

* زبان و گویش
مجموعه “مختارنامه” به لحاظ تاریخی فاصله زمانی زیادی با مجموعه امام علی(ع) ندارد و مقطع داستان مربوط به سال ۶۱ هجری است و زبان مجموعه، زبان شسته رفته‌ای است و از ضرب‌المثل، حکایات، ارجاع به تاریخ و ارجاع به گذشته استفاده شده و برای مخاطبان قابل فهم است.

* حوادث مجموعه
با وجود آموزش‌هایی که به برخی بازیگران ارائه شد، حوادثی هم در حین فیلم‌برداری برای برخی از بازیگران اتفاق افتاد. فریبرز عرب نیا و رضا رویگری چند بار زخمی شدند. تهیه کننده هم دو باربه دلیل فشار کار سکته کرد.

همه چیز درباره “مختارنامه” – از تولید تا پخش 

عوامل پشت دوربین، جلوی دوربین ظاهر شدند
برخی از عوامل پشت دوربین این مجموعه مقابل دوربین نیز به ایفای نقش پرداختند. «مسعود ولدبیگی» طراح چهره پردازی مجموعه در نقش سر دسته خوارج در بخش مکه مقابل دوربین رفت. «محمود اردلان» طراح حرکات رزمی این مجموعه هم در نقش پسر عموی مختار نقش آفرینی کرد. «حسن میرباقری» برادر «داوود میرباقری» که یکی از نویسندگان اولیه مجموعه است هم نقش ابراهیم اشتر را بازی کرد. «حامد میرباقری» دستیار کارگردان ایفاگر نقش پسر مختار و در مقطعی «ابن وهب» یکی از شهدای کربلا بود. او فرزند «داوود میرباقری» است.

همه چیز درباره “مختارنامه” – از تولید تا پخش

* موسیقی سریال
با توجه به بازتاب گسترده موسیقی “امام علی(ع)” یکی از مجموعه‌های پربیننده میرباقری و نیز «گرگ‌ها»ی او، مخاطبان «مختارنامه» روی موسیقی این پروژه انتظارات زیادی دارند.

میرباقری و گروهش بعد از مذاکرات بسیار زیاد و گذراندن مراحل مقدماتی و مذاکره با یکسری از آهنگسازها، به این نتیجه رسید که امیر توسلی بیش از دیگران انرژی و انگیزه برای کارکردن دارد. او در این باره گفته: “به این نتیجه رسیدم که او انرژی کافی را دارد و جلساتی داشتیم و با علاقه بسیاری سرصحنه‌ها حضور پیدا می‌کرد که فکر می‌کنم خیلی موثر است و من قطعه‌هایی را شنیدم که بسیار درخشان بود و امیدوارم یک موسیقی فوق‌العاده را در این کار بشنویم.”
ریشه‌های موسیقی “مختارنامه” به نوعی به ریشه‌های موسیقی سنتی برمی‌گردد. موسیقی کار، تم‌های مختلف دارد. در بخشی که بیشتر عاشورایی است، از این بخش استفاده می‌شود و بقیه نیز ریشه‌های عربی دارد و با فضاهای متفاوت، موسیقی متفاوت می‌شود.

همه چیز درباره “مختارنامه” – از تولید تا پخش

* عنوان‌بندی سریال
عنوان‌بندی این سریال توسط مهران برومند و مسعود سعادت مند به عنوان مجری طرح در شرکت تصویرپردازان مدیا ساخته شده. عنوان بندی آغاز این سریال سه دقیقه و نیم است که در قالب فیلمی کوتاه، خلاصه‌ای از سریال مختارنامه به همراه نمادی از این سریال دیده می‌شود و بعد از آن ذکر عناوین و اسامی هنرمندان و دست‌اندرکاران آغاز می‌شود. عنوان‌بندی پایانی هم مانند اغلب سریال‌های تلویزیونی ساده است.

* پخش اولین قسمت
اولین قسمت این سریال روز جمعه – ۹ مهرماه – ساعت ۲۲ از شبکه یک سیما پخش می‌شود، البته تلویزیون تصمیم گرفته تا این سریال را هم زمان از شبکه قرآن نیز پخش کند و این سریال روزهای یکشنبه از ساعت ۲۰ توسط شبکه قرآن و معارف سیما پخش خواهد شد و تکرار مجموعه تلویزیونی نیز پنج شنبه‌ها، ساعت ۲۰ از شبکه قرآن و معارف سیما خواهد بود.

* سرمایه‌‌گذاری روی فرهنگ،‌ هزینه بالایی که در آینده جبران می‌شود
میرباقری در اظهار نظری پیرامون این سریال گفته است: “… به هر تقدیر همه ما می‌گوییم زبان رسانه در زمانه ما موثرترین زبان است. این را بارها و بارها مسؤولین فرهنگی ما با زبان رسا اعلام کرده‌اند؛ اما در دیدگاه ما یک اشکالی وجود دارد؛ یک مقدار، شاید واقعا، نگاهی از سر کج اندیشی و بدفهمی باشد که حاضر نیستیم برای این زبان موثر هزینه و سرمایه‌گذاری بکنیم… اگر ما در این سال‌های بعد از انقلاب، یک صدم آنچه که برای تسلیحات هزینه کرده بودیم، یک صدمش را در زمینه فرهنگ سرمایه‌گذاری کرده بودیم، امروز بسیاری از ناهنجاری‌های فرهنگی را شاهد نبودیم. به هرحال زبان سینما، تلویزیون و نمایش، در نمایش، کمتر اما در تلویزیون و سینما، واقعا پرهزینه است. اگر می‌بینیم که آمریکا امروز در عرصه جهانی همه بازارهای جهان را فتح کرده، به دلیل نگاه و سرمایه‌گذاری آنها بوده است. در جایی می‌گفتند یک تهیه کننده آمریکایی اگر قرار باشد برای یک پلان ده پانزده ثانیه‌ای، دو میلیون دلار هزینه کند، می‌کند. چون تاثیرش را بلافاصله خواهد دید و هزینه‌هایش را بلافاصله جبران خواهد کرد.”

همه چیز درباره “مختارنامه” – از تولید تا پخش

* تلاش میرباقری برای ارائه اثری در شأن اقتدار نظام فرهنگی جمهوری اسلامی
میرباقری در جایی دیگر گفته است: “… من واقعا در مختارنامه تمام تلاشم را کرده‌ام کاری را عرضه کنم که در شأن و نشان‌دهنده اقتدار نظام فرهنگی جمهوری اسلامی باشد. امیدوارم این اتفاق بیفتد. به هر حال روز و شب دعای من این است که این زحمات بالاخره به شکل درستش منعکس بشود و به سرانجام برسد. بدون مبالغه هم عرض می‌کنم، اگر تا به حال، مجموعه کارهای من که بخشی از آن را اینجا مشاهده کردید و خیلی‌هایش را هم دیده‌اید، در یک طرف از کفه ترازو بگذاریم، «مختارنامه» طرف دیگر آن است. یعنی سعی کردم کاری بسیار متفاوت، با انگیزه‌های بسیار بالا، انجام دهم. شوخی نیست؛ چهار سال خود را قرنطینه کردن و آماده نگاه داشتن و از شوق نیفتادن، خود را آماده نگه‌داری تا بتوانی بعد از چهار سال، پلانی که امروز می‌گیری با همان قوت و قدرت پلان‌هایی باشد که روزهای اول کار گرفتی، دوستان سینمایی متوجه مقصودم در این زمینه می‌شوند…”

داوود میرباقری درباره تصمیمش از ساخت مجموعه تلویزیونی “مختارنامه” آورده است: پس از ساخت فیلم امام علی (ع) با همه خاطرات شیرین و فرجام غم انگیزش، شیفته جست‌وجوی سلمان، صحابی کبار و ایرانی تبار حضرت محمد(ص) شدم. قریب ده سال با او سفر کردیم و به جست‌وجوی حقیقت پرداختیم. از ایران و حضرت زرتشت تا بیت المقدس و حضرت مسیح و از آنجا تا سرزمین حجاز و مکه …

رفتیم و رفتیم و رفتیم و با عشق سلمان به علی (ع) آرام شدیم… این ده سال بی‌شباهت به دو ماراتن نبود. در واپسین لحظاتی که فکر می‌کردم با سلمان فارسی به انتهای راه نزدیک شده‌ام، ناگهان دونده‌ای ظاهر شد و چون باد خود را به خط پایان رساند، خوب که نگاه کردم دیدم مختار است؛ مختار ثقفی. مختار جایی خود را نشانم داد که نتوانستم نبینمش. جلو رفتم و سعی کردم او و قیامش را بشناسم. لذا با او به تاریخ سفر کردیم. دوشادوش او جنگیدیم. جنگی که اکنون نیز ادامه دارد. برای پیروزی مان دعا کنید …

همه چیز درباره “مختارنامه” – از تولید تا پخش

* مختار در نگاه اندیشمندان شیعه و سنی چگونه شخصیتی است؟

بیشتر قدما، متأخرین و معاصرین، علمای شیعه مختار را تنزیه و او را از شیعیان مخلص و شخصیتی ممتاز یاد کرده‌اند. علامه امینی در «الغدیر»، دفاع جانانه‌ای از مختار کرده است، تکریم شیخ صدوق و شیخ طوسی و بزرگانی چون علامه‌ابن نما و بسیاری از علمای طراز اول شیعه، حاکی از منزلت عالی و درستی اعتقاد شخصیتی مختار بود.

تا کنون کسی کتابی در رد مختار ننوشته‌ است و همین تأیید اوست؛ هر چند در برخی قضاوت‌ها و اظهار نظر‌ها در لابه‌لای کتب رجالی به شکل نادر، اظهار نظرها و تردید‌هایی درباره مختار شده است که بزرگان علم رجال به آن پاسخ داده‌اند.

ذکر این نکته لازم است، بیشتر  روایاتی که در مذمت مختار وارد شده، در منابع غیر شیعی به چشم می خورد و تهمت‌های وارده بر مختار، از جانب بنی‌امیه و زبیری‌ها و دستگاه حاکم جور زمان خود بوده است؛ مثلا ابن کثیر در کتاب «البدایه و النهایه» ج ۶ ص۶۲۱ روایاتی ضد مختار نقل می‌کند، همه آن در منابع اهل سنت است که بدترین تهمت‌ها را به مختار وارد و این احادیث در بعضی از کتاب‌های تاریخی و روایی شیعه راه پیدا کرده است.

اما خوشبختانه علمای طراز اول علم رجال چون مامقانی و آیت الله خویی در کتاب رجالی خود این روایات را بررسی و مردود شمرده‌اند و روایات بسیاری را در مدح و منقبت و جلالت شأن مختار تایید کرده‌اند، جهت تفصیل به کتاب «قیام مختار» اینجانب مراجعه فرمایید.

*درباره جریانات فکری، مذهبی و سیاسی عصر خلافت امیرالمومنین‌(ع) توضیح دهید، آیا همه کسانی که امیرالمومنین‌(ع) را خلیفه می‌دانستند، شیعه به معنای مصطلح کنونی بودند یا او را خلیفه چهارم می‌دانستند؟

آنچه از بررسی منابع معتبر تاریخی برمی‌آید، در عصر امیرالمومنین‌(ع) همه مسلمانان شیعه نبودند و بیشتر مردم پیرو حاکمیت زمان شدند و علی‌(ع) را خلیفه چهارم می‌دانستند و بسیاری از خواص اصحاب که در ماجرای سقیفه نقش کلیدی داشتند، در تحکیم این سیاست موثر بودند؛ اما جمعی قابل توجه از اصحاب اعم از مهاجرین و به ویژه انصار به رهبری سعدبن‌عباده، رهبر طائفه خزرج مدینه و بنی‌هاشم قایل به حقانیت خلافت بلافصل امیرالمومنین‌(ع) بودند، ولی بناچار به وضع موجود تن داده بودند.

همه چیز درباره “مختارنامه” – از تولید تا پخش
*به طور مختصر به شخصیت و خاندان مختار بن ابی عبید ثقفی اشاره کنید؟

مختاربن ابی عبید ثفقی از چهره‌های برجسته تاریخ تشیع و طرفدار خاندان اهل‌بیت‌(ع) بود و حتی مختار در کودکی مورد علاقه و عنایت امیرالمومنین‌علی‌(ع) قرار گرفت و لقب «کیّس» یعنی «زیرک» از طرف آن جناب در حالی که مختار کودک بود به او داده شد. (معجم الرجال آیت الله خوئی ج ۱۸ ص۱۰۲ و بحار ج ۴۵ ص۲۵۵)

ابو عبید ثقفی پدر مختار از شیوخ و بزرگان طایفه و از شجاعان صحابه و مورد احترام مسلمانان بود و در جنگ بین اسلام و ایران به عنوان نخستین سردار انتخاب و جانانه جنگید تا به شهادت رسید و در آن زمان جمعی از خاندان او از جمله فرزندش مختار که نوجوان سیزده ساله‌ای بود در کنار پدر شجاعانه جنگید و فتوحاتی را نصیب ارتش اسلام نمود. مختار پس از شهادت پدر نزد عموی خود به نام سعد‌بن مسعود ثقفی که در عراق ساکن شده بود، پرورش و  رشد و نمو نمود.
همه چیز درباره “مختارنامه” – از تولید تا پخش
سعدبن مسعود ثقفی از جمله شیعیان مخلص و از حکمرانان و استانداران زمان خلافت امیرالمومنین‌(ع) بود و با وجود اینکه بعضی از استانداران و حاکمان منصوب امیرالمومنین‌(ع) مورد توبیخ امام واقع می‌شدند و احیانا مجازات می‌شدند، امیرمومنان‌(ع) در نامه‌ای از عملکرد سعدبن مسعود اظهار رضایت و خشنودی نمود او را مورد عنایت و دعای خویش قرار داد.

امام (ع) برای سعدبن‌ مسعود در زمان استانداریش در مداین نوشت: «اما بعد فانک قد ادیتَ خراجَک و اطعتَ ربَک و ارضیتَ اِمامَک فِعل البِرِ التَقی النَجیب، فَغَفرالله ذنبک و تَقَبَّل سعیَک و حُسن مَابک»؛ اما بعد، پس به درستی که تو خراج خود را پرداختی و خدای خود را اطاعت کردی و امام خود را راضی نمودی خداوند گناه تو را بیامرزد و سعی و تلاش تو را قبول نماید (تاریخ یعقوبی ج ۲ ص۲۰۱ چاپ بیروت ۱۹۴۰ میلادی).

سعد ثقفی در جنگ صفین در کنار امیرالمومنین (ع)  بود؛ همان گونه که در تاریخ طبرانی آمده و در نبرد صفین وی فرمانده طائفه قیس و عبدالقیس بود و  ابن اثیر نیز این مطلب را تأیید کرده (اعیان الشیعه ج۷ ص۲۳۰ چاپ دارالتعارف بیروت سال ۱۹۸۳م) و مرحوم سید محسن جبل عاملی در کتاب اعیان الشیعه شرح حال مختصر او را آورده است.

همه چیز درباره “مختارنامه” – از تولید تا پخش
شیخ طوسی وی را از اصحاب امیرالمومنین‌(ع) شمرده است. (رجال نجاشی ص۱۲)

و پس از شهادت امیرالمومنین در سنه ۴۰ قمری و بیعت مردم با امام حسن‌(ع)، امارت سعد از ناحیه امام حسن تمدید و تثبیت شد و در ماجرای مجروح شدن امام توسط خوارج، امام فرمود: مرا به مداین به خانه سعد ثقفی ببرید و امام مورد پذیرایی و معالجه واقع شد و در برخی تواریخ آمده که مختار به عمویش پیشنهاد تسلیم امام به معاویه را داد که مورد توبیخ عمویش واقع شد. ما پاسخ دادیم، نخست این که قضیه اثبات نشده و دوم آن که بنا بر نقل سید محسن جبل عاملی در اعیان الشیعه ج۷ ص۲۳۰ می‌فرماید: مختار نگران وضعیت امام بود و احتمال می‌داد شاید امام را تسلیم به معاویه کنند؛ بنابراین، به عنوان امتحان و به دست آوردن اعتقاد عمویش این پیشنهاد را داد و بعد از آنکه مطمئن شد، حیله و مشکلی امام حسن (ع) را تهدید نمی کند، همواره در خدمت امام بود، آیت الله خوئی می‌گویند: روایت این ماجرا ضعیف است و بر فرض درستی آن، مختار قصد آزمایش عمویش را داشته و به فکر حفظ جان امام حسن‌(ع) بود. (معجم‌الرجال ج۱۸ ص۹۷) از این رهگذر می‌توان گفت که خاندان مختار اعم از پدر و عمو و خاندان او شیعه و طرفدار صریح اهل‌بیت‌‌(ع) بوده‌اند.

ناگفته نماند که سعدبن مسعود ثقفی در شمار اصحاب رسول‌خدا‌(ص) آمده و بعضی روایات را هم از آن حضرت نقل کرده است و در هیچ جای تاریخ دیده نشده که این خاندان، تمایلی به معاویه و دشمنان اهل‌بیت‌(ع)‌ داشته باشند؛ با وجودی‌ که بسیاری از یاران امیرالمومنین‌(ع) بوسیله تطمیع و تهدید معاویه به او پیوستند.

همه چیز درباره “مختارنامه” – از تولید تا پخش
ارتباط مختار با اهل‌بیت پیامبر‌(ص)

علامه‌ابن نما گوید: مختار در زمانی که در مدینه بود با خاندان پیامبر‌(ص) رفت و ‌آمد داشت و از آنان حدیث می‌آموخت. (بحار ج۳۵۲ چاپ بیروت)

مختار شیعه و معتقد به حقانیت اهل‌بیت‌(ع) و خلافت امیرالمومنین‌(ع) بود و غاصبین خلافت را به رسمیت نمی‌شناخت و می‌گفت: انهم احق بالامر من کل احد بعد رسول‌الله و … خاندان اهل بیت‌(ع) احق به امر خلافت هستند. (بحار ج ۴۵)

علامه حلی نام مختار را در قسم اول کتاب «خلاصه» خود آورده که در قسم اول، نام کسانی که شیعه هستند آورده است و مختار را مقبوله الروایه می‌داند و مقدس اردبیلی در حسن عقیده مختار می‌نویسد: در حسن عقیده مختار سخنی نیست و علامه حلی‌(ره) او را مقبول شمرده و امام باقر‌(ع) و امام صادق‌(ع) و امام سجاد‌(ع) برای او طلب رحمت و دعای خیر نموده‌اند (حدیقة‌الشیعه اردبیلی‌ص۵۰۶ و ۵۰۷).

*در دوران خلافت امیرالمومنین‌(ع) تا قیام سید‌الشهدا‌(ع) مختار از چه جریانی حمایت می‌کرد؟

آنچه از تاریخ به دست می‌آید، مختار در دوران خلافت امیرالمومنین‌(ع) و امام مجتبی‌(ع) در کنار آن دو بزرگوار بود و پس از ماجرای صلح امام با معاویه و بازگشت امام مجتبی‌(ع) از عراق به حجاز، خاندان مختار همچنان در عراق بودند و گاهی به طائف و مدینه می‌رفتند و مختار در مدینه خدمت اهل‌بیت پیامبر‌(ص) می‌رسید و از آنان کسب حدیث می‌کرد و علامه مقرم در کتاب ارزشمند  (تنزیه المختار) پس از نقل فضایل وی‌ می‌گوید: آواز هواداران خاندان رسالت بود و در زندگی خود آنان را اسوه و پیشوای خویش می‌دانست و تهمت‌هایی که به او می‌زنند، همه دروغ و باطل است (تنزیه المختار مقدمه کتاب ص۲).

همه چیز درباره “مختارنامه” – از تولید تا پخش

پس از مرگ معاویه و روی کار آمدن یزید، مختار در جبهه حق قرار داشت و حکومت یزید را به رسمیت نشناخت؛ هرچند از جمله کوفیان که دعوت‌نامه برای امام حسین‌(ع) فرستادند نبود، چون به مردم کوفه اعتمادی نداشت، اما او بارزترین چهره‌های حقیقی شیعه در کوفه بود، به گونه ای که مسلم‌بن‌عقیل که به نمایندگی امام حسین‌(ع) به کوفه آمد، وارد خانه مختار شد. با وجود اینکه سران شیعه چون هانی و سلیمان‌بن صرد و حبیب‌بن‌مظاهر و مسلم‌بن‌عوسجه از بزرگان کوفه بودند، وی بر خانه مختار وارد شد و شیخ مفید در ارشاد و دیگران این مطلب را نقل کرده‌اند و طبق نقل تاریخ، مختار به مسلم‌بن‌عقیل گفت: زیاد روی مردم کوفه حساب نکند، چون سابقه عهد‌شکنی دارند مختار برای جلب حمایت شیعیان و عشایر اطراف کوفه از مسلم‌بن‌عقیل و استقبال از امام حسین رهسپار اطراف کوفه شد و مسلم به خانه هانی‌بن‌عروه رفت و پس از مسلط شدن ابن زیاد به کوفه و شهادت مسلم‌بن عقیل، مختار به زندان افتاد و در روز واقعه کربلا در زندان بود و نتوانست به امام حسین‌(ع) پیوست. (تاریخ طبری و بحارالانوار‌ ج ۴۵)

مختار از دوستان صمیمی میثم تمار، یار وفادار امیرالمومنین‌(ع) بود و میثم خبر مرگ معاویه را به مختار داد، در حالی که هر دو در رود فرات دقایقی سوار بودند. در این هنگام بادی وزیدن گرفت، میثم گفت: معاویه مرد [با اطلاع از اخبار غیبی].

همه چیز درباره “مختارنامه” – از تولید تا پخش
در زندان میثم به مختار بشارت پیروزی داد و به او گفت: تو ابن زیاد را خواهی کشت و با چکمه‌ات پا بر صورت او خواهی گذاشت و این از اخبار غیبی امیرالمومنین‌(ع) به میثم بود و مختار به این وعده اعتقاد راسخ داشت و همین‌طور هم شد.

بنده باور دارم که مقام و مرتبه مختار کمتر از میثم تمار نبوده؛ شاید از جهاتی هم برتر بوده و هر دو از شیعیان مخلص امیرالمومنین‌(ع) بودند و در زندان با هم مانوس بودند.

مختار حمایت بی قید و شرط از امام حسین (ع) می‌نمود و اگر در زندان نبود قطعاً در کربلا حاضر می‌شد.

در منابع معتبر تاریخ ندیده‌ام که مختار در هیچ مقطعی از زندگیش با اهل‌بیت‌(ع) نباشد و او مرید مخلص خاندان نبوت به ویژه امام حسین‌(ع) و همیشه حامی آن حضرت بود و با شناختی که از سوابق و روحیات او داریم، اگر در بند و زندان نبود، قطعا جز یاران امام حسین‌(ع) در کربلا حضور داشت.

همه چیز درباره “مختارنامه” – از تولید تا پخش
*بین شهادت امام حسین‌(ع) تا قیام مختار که سال ۶۵ تا ۶۶  بود ۴ یا ۵ سال اختلاف است، قیام‌هایی نیز به وقوع می‌پیوندد؛ چرا مختار در آنها حضور نداشت؟

در مقطع سال‌های ۶۴ و ۶۵ ه.ق که قیام توابیّن هم رخ داد، مختار با رفاقت و همدلی با سران قیام توابین، روش مبارزه آنها را نپسندید و در ضمن تجلیل از شخصیت‌ سلیمان بن صرد رهبر نهضت توابین، او را فاقد شایستگی رهبری جهت قیام می‌دانست و معتقد بود، نباید نیروها را به هدر داد و روش توابین یک نوع خودکشی است؛ هر چند او دوباره در این مرحله به زندان افتاد و در هنگام قیام توابین در زندان بود و به آنان پیام داد و آنها را به روش صحیح‌تری توصیه کرد.

شورای رهبری قیام توابین عبارت بود از: ۱٫ سلیمان‌بن صرد خزاعی ۲٫ عبدالله‌بن وال تمیمی ۳٫ رفاعه‌بن‌شداد بجلی ۴٫ عبدالله بن سعد ازدی ۵٫ مسیب بن نجبه خزاری که همه از شیوخ و سران شیعه بودند، اشاره به این نکته لازم است که نیروهای زنده مانده از قیام توابین در نهضت مختار نقش موثر داشتند.

همه چیز درباره “مختارنامه” – از تولید تا پخش
برای توضیح بیشتر به کتاب پیامد‌های عاشورا، تألیف اینجانب چاپ نشر زمزم هدایت قم مراجعه شود.

*مختار مقداری از زندان و حبس خود را با میثم تمار بوده، میثم بر تحول روحی او چه نقشی داشته است؟

میثم و مختار دو دوست صمیمی و قدیمی و در زندان ابن‌زیاد مدتی هم بند بودند و میثم اخبار غیبی که از امیرالمومنین‌(ع) درباره قیام و پیروان مختار شنیده بود، به وی گوشزد کرد و مختار سخت به آن بشارت معتقد بود و قطعا اخبار میثم بر تحکیم تحول روحی و عزم جزم او بر قیام تاثیر بسزایی داشت.

همه چیز درباره “مختارنامه” – از تولید تا پخش

    بارگذاری نوشته های مرتبط بیشتر
    • فواید صابون زرد چوبه

      فواید صابون زرد چوبه

      فواید صابون زرد چوبه مرطوب کننده پوست زردچوبه مانند یک ماده ضد باکتری طبیعی عمل کرده و به …
    • شامپوی مناسب موی شما کدام است

      شامپوی مناسب موی شما کدام است شامپوی‌تان را متناسب با نوع موهای‌تان انتخاب كنید تا كمتر آس…
    • رابطه خارش پوست سر و ریزش مو

      رابطه خارش پوست سر و ریزش مو

      رابطه خارش پوست سر و ریزش مو افراد می‌توانند اغلب خارش پوست سر و ریزش مو را به طور همزمان …
    مطالب بیشتر از این نویسنده admin
    بارگذاری بیشتر در مذهبی

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    بررسی کنید

    فواید صابون زرد چوبه

    فواید صابون زرد چوبه مرطوب کننده پوست زردچوبه مانند یک ماده ضد باکتری طبیعی عمل کرده و به …